پنج شنبه 23 آذر 1396 - 26 ربيع الاول 1439 - 2017 دسامبر 14
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 82321
تاریخ انتشار : 25 اردیبهشت 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 1803

متن مصاحبه دکتر محمد مهدی طهرانچی، ریاست محترم مرکز نشردانشگاهی، با رادیو تهران برنامه جام ارک

برنامۀ جام ارک رادیو تهران در مورد فعالتهای مرکز نشر دانشگاهی در نشر کشور و چگونگی حضور مرکز نشر در بیست و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران با دکتر محمد مهدی طهرانچی، ریاست محترم مرکزنشر دانشگاهی، مصاحبه کرد .

                                                          بسم الله الرحمن الرحیم


نظرتان در مورد  بیست و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران چیست؟

در مقدمه باید بگویم که نمایشگاه کتاب در کشور ما شاید بزرگ ترین رویداد فرهنگی حول محور کتاب باشد. طی ده روز ذهن همۀ کتاب دوستان به سمت کتاب می رود و میزان بازدیدها و حضور مردم در حقیقت فضایی را ایجاد می کند که برای دست اندرکاران نشر (چه مؤلفان و چه ناشران و چه مسئولان) ایجاد  مسئولیت می کند. مردم مشتاق علی رغم همۀ مشکلات می آیند و به دنبال کتاب مورد نظرشان می گردند. این را باید قدر دانست و برای آن باید بسیار بیشتر از اینها وقت گذاشت و به این فکر بود که در نمایشگاه بعدی مشکلات آنها را کمتر کرد.

عرضه آخرین حلقۀ اصلی نشر است و نمایشگاه کتاب در حقیقت این حلقۀ آخر را ایجاد می کند. اما نمایشگاه به فروشگاهی بزرگ تبدیل شده است. در نمایشگاه باید خصوصیات تجمیعی هم به وجود آید و نباید فضای نمایشگاه را به فروشگاهی محض تبدیل کرده و به همۀ ناشران فضایی داد تا بیاید مجموعۀ آثار خود را عرضه کنند و باید دربارۀ کار کرد نمایشگاهی فکری اساسی کرد و این بحث بسیار جدی است.

اما نمایشگاه امسال مشکلات خاص خودش را دارد که در سالهای پیش وجود نداشت. در مرکز نشر دانشگاهی برای نمایشگاه امسال از یک ماه پیش از شروع نمایشگاه جلسات متعددی در مورد شیوۀ عرضۀ کتاب برگزار کردیم و پس از  بحثهایی بسیار در مورد نحوۀ حضور برنامه ریزی کردیم. مثلاً، برای اولین بار بحث کارت کتاب و نمایشگاهی کردن غرفه را مطرح و اجرا کردیم. ولی وقتی وارد فضای نمایشگاه امسال شدیم متأسفانه با مشکلات عدیده ای روبه رو شدیم.

مشکل اول وضع چادرها و شرایط جوی فصل بهار است که مشکلات فراوانی را هم برای ناشران و هم برای بازدید کنندگان به وجود آورد.

بحث دیگر کارتهای یارانه ای است که به دانشجویان داده اند تا بتوانند از ایستگاهها و دستگاههای کارت خوان استفاده کنند. متأسفانه دستگا ههای کارت خوان چند روز قطع بود و دانشجویان نمی توانستند از کارتها استفاده کنند.

وقتی نمایشگاهی بیست و سه سال تشکیل می شود و قرار است آن را غرفه ای برگزار کنیم، با چیدمان این نمایشگاه به صورت غرفه ای موافق نیستم. محل مرکز نشر و هر انتشاراتی دیگر نباید تغییر کند به نحوی که بازدید کنندگان در کوتاه ترین زمان ممکن به ناشر مورد نظرشان برسند. اگر هر سال غرفۀ هر ناشر تغییر کند، پیدا کردن غرفۀ مرکز نشر دانشگاهی خودش یک معضل و مسئله می شود و امسال راهنمایی و اطلاع رسانی به مراجعان وضعیت بدی دارد و بازدیدکنندگان نمی توانند ناشر مورد نظر خود را راحت پیدا کنند.

البته، دست اندرکاران بسیار زحمت می کشند. در این شکّی نیست، ولی نظر من این است که این حرکت مردم در خور قدردانی بیشتری است.

در حال حاضر، قرار است اقتصاد دانش بنیان شود و یکی از بحثهای اقتصاد دانش بنیان این است که باید قدر کتاب را دانست. پیشنهاد من برای نمایشگاه این است که باید نمایشگاه را موضوعی کنیم یعنی باید کتابهای هر رشته در کنار هم باشد.  فیزیک، شیمی و ...  آن موقع است که تفاوت کتابها معلوم می شود و می توان به راحتی دید که برای هر کتاب چقدر کار شده است.

 

لطفاً در مورد مرکز نشر دانشگاهی قدری توضیح دهید. در حال حاضر مرکز نشر دانشگاهی در چه جایگاهی قرار دارد؟

مرکز نشر دانشگاهی در سال1359 بنا به ضرورتی که بود ایجاد گردید و امسال سال سی ام تولد مرکز نشر دانشگاهی است. مرکز نشر در جهت دو هدف اساسی حرکت می کند: 1. تأمین منابع علمی، 2. پاس داشتن زبان فارسی علمی.

این دو هدفی است که در مرکز نشر تا به حال دنبال شده است، در ابتدا، دانشگاهها علم را ترویج می دادند و مرکز نشر وظیفۀ انتشار این ترویج را داشت. بعد از سه دهه، در دانشگاهها تحول اساسی رخ داد و مرکز نشر باید در برابر این تحولات اساسی و تغییرات مواضعی را اتخاذ کند. دانشگاهها به تولید علم روی آورده اند و ما در مرکز نشر، در طول یک سال و اندی که مسئول مرکز بوده ام،  نگاهمان را به سمت این تغییر و تحولات در کشور گردانیده ایم و برای آن برنامه ریزی کرده ایم.

در سیاست جدید مرکز، تولید کتاب به دست فرهیختگان و اهل قلم را انتخاب کرده ایم و با توجه به نیاز جامعۀ علمی کشور در حال حاضر کتاب مورد نظر را سفارش می دهیم.

بحث دوم فصل کتاب است که ما در حال حاضر به دنبال آنیم و با توجه به اینکه فصل کتاب، یعنی مجموعه ای از نویسندگان بیایند و یک کتاب را بنویسند، ارزش بسیاری دارد، آن را در سیاست جدید مرکز نشر قرار داده ایم.

بحث سوم این است که سالیانه در رساله های دکتری تولید علمی داریم و رساله های دکتری در حقیقت میراث مکتوب تحولات علمی ماست. ما در سیاست جدید به سراغ این رساله ها رفته ایم و برخی از آنها را با توجه به نیاز جامعۀ علمی کشور به چاپ می رسانیم.

چهارم اینکه در مورد تغییر سیاست توزیع کارهای بسیار مفیدی انجام داده ایم. با توجه به آنکه فناوری اطلاعات نقش مؤثری در تحولات نشر دارد (چه در تولید و چه در توزیع و چه در تولید محتوا و چه در مسائل فنی)، مرکز نشر دانشگاهی در عرصۀ توزیع شبکۀ عرضۀ فراگیری از دانشگاههای کشور را ایجاد کرده است و در حال حاضر، 50 دانشگاه و پژوهشگاه عضو این شبکه شده اند. در این شبکه تحت عنوان شبکۀ شعف (شبکۀ عرضۀ فراگیر کتب دانشگاهی) در محیطی مجازی نمایشگاهی دائمی ایجاد شده است و در حال حاضر در این شبکه به نشانی اینترنتی http://iup.ir بیش از 2500 عنوان کتاب و 52500 جلد کتاب دانشگاهی فهرست شده است. در این شبکه، خریدار می تواند در عرض 48 ساعت پس از انتخاب کتاب، آن را در منزل تحویل بگیرد و مبلغ آن را به دو طریق: 1. استفاده از شبکۀ بانکی شتاب و 2. واریز به حساب پرداخت کند.

 

محدوده ای زمانی برای کتابهای این شبکه وجود دارد ؟

هر کتابی را که در دانشگاهها و نزد ناشران است در شبکه ارائه کرده ایم و محدودۀ زمانی خاصی ندارد. ما فهرست و نمایۀ کتاب را هم در شبکه وارد می کنیم. با توجه به اینکه یکی از رسالتهای ما تولید علم در محیط مجازی است، توانسته ایم کتابها را به صورت سهل و آسان به جامعۀ علمی کشور در این شبکه عرضه کنیم و در دسترس آنان قرار دهیم. علاوه بر آن، ما با توجه به آنکه 64 عنوان کتاب چاپ اول در سال 1388 در مرکز تولید کرده ایم (و این یک رکورد بسیار خوب چاپی در طول مدت عمر مرکز نشر است)، توانسته ایم سرعت چاپ را هم در مرکز افزایش دهیم.

 

آیا فکری برای پرورش نیروی متخصص در عرضۀ نشر کرده اید؟

بله، ما برای این موضوع برنامه ای جدید تحت عنوان آموزشهای الکترونیک عرضه خواهیم کرد که شامل آموزش صحیح نوشتن، ویرایش، و آموزش تهیۀ رسالۀ دکتری است. همۀ اینها مجموعه ای است که به صورت آموزش الکترونیک در حال آماده شدن است و  همۀ دانشجویان می توانند با آموختن آن صحیح نوشتن را یاد بگیرند. و البته آموزش مستقیم هم داریم و دوره های کوتاه مدت و بلندمدت آموزش ویرایش را برگزار می کنیم.

 

مرکز نشر دانشگاهی در مورد پژوهشکدۀ نشر و پرورش متخصص در عرصۀ نشر چه برنامه هایی دارد؟

فناوری اطلاعات جهشی حرکت می کند و تأثیراتی که در حوزۀ نشر می گذارد بسیار جدی است. اگر متناسب با جامعه این تحولات را درک نکنیم، عقب خواهیم افتاد و صنعت نشر به سرنوشت صنعت نساجی دچار می شود. صنعت نساجی یک زمانی باید تحولات را درک می کرد و متحول می شد، ولی نشد و متوجه شد که جا مانده است و نتیجه آن شد که که کل صنعت نساجی باید دگرگون شود. صنعت نشر را می توان به دو قسمت تقسیم کرد: 1. علم نشر 2. صنعت نشر. با صنعت نشر و فناوری نشر باید علمی برخورد کرد ولی متأسفانه با صنعت نشر (صنعتی که علم را عرضه می کند) برخورد علمی نمی شود. خود نشر هم پژوهش لازم دارد. صنعت نشر و حرکت فناوری آن را باید به روز شناخت. خوب، ما این موضوع و مشکل را از ضرورتهای کاری خود در مرکز نشر دانشگاهی قرار داده ایم و پژوهشکدۀ نشر یکی از بحثهایی است که داریم دنبال می کنیم، همایش ملی نشر را نیز تدارک دیده ایم که در تیر ماه برگزار خواهد شد. مباحث نشر، اقتصاد نشر، حقوق نشر، فناوری نشر و همۀ اینها را باید از لحاظ علمی بررسی کرد. ما برای وزارت علوم کار نمی کنیم. مخاطب دانشگاههای ما جامعۀ علمی است. وقتی ما در نشر حرکت می کنیم، در بطن نشر کل کشور حرکت می کنیم. وزارت علوم باید بنیانهای علمی و تخصصی آن را فراهم کند تا جامعه به راحتی حرکت کند . نشر در حال حاضر در حد دوره های کاردانی دانشگاه علمی-کاربردی تدوین می شود که در حقیقت برای نشر ما کافی نیست و باید دورۀ تحصیلات تکمیلی، چه در دورۀ دکتری و چه در دورۀ کارشناسی ارشد، ایجاد کنیم. باید دوستانی که در حوزۀ زبان فارسی کار می کنند بیایند و آراء و پیشنهادهای خود را در حوزۀ ویرایش مطرح کنند. در حال حاضر، ویرایش علمی است که اشخاص با خودشان حمل می کنند و باید پشت آن برنامۀ نظام مند مستندی هم وجود داشته باشد. ویراستاری واقعاً حوزه ای بین رشته ای است و ما الان این فضا را نداریم و جا مانده ایم. باید در این مورد با کمک وزارت علوم این حوزه را عرضه کنیم و توجه دوستان را به این مهم جلب کنیم. الان بعضی از شرکتهای بزرگ دنیا در علم اقتصاد نشر شعارشان این است: “انتشار کار تجاری ماست”. اقتصاد نشر یکی از بحثهای جدی است و اگر قرار است صنعت نشر توسعه پیدا کند، باید کسانی باشند که به صورت تخصصی اقتصاد نشر را دنبال کنند.

 

جناب آقای دکتر طهرانچی، آیا در عرصۀ بین المللی هم به همکاری فکری کرده اید؟

در عرصۀ بین المللی دو بحث مطرح است:  1. کشورهای فارسی زبان، مانند افغانستان و تاجیکستان. به این مورد باید به صورت جدی نگریست. یکی از بزرگ ترین دستاوردهای پس از انقلاب این است که توانستیم علم را به فارسی بنویسیم. باید بتوانیم این را به دست آنها برسانیم. 2. بحث دیگر ورود دانشمندان در عرصۀ نشر کتاب به زبان جهانی است. به هر حال، ما اگر می خواهیم مرجعیت علمی داشته باشیم، باید به هر دو بحث توجه کنیم: هم به زبان خودمان خوب بنویسیم و هم به زبان جهانی.

ان شاء الله، با خدمت به جامعۀ علمی می توانیم این حرکتها را دنبال کنیم و امیدواریم که به حول و قوۀ الهی به ثمر برسد.


جستجو در فروشگاه :
نظرسنجـــی
از اطلاعات کدام بخش سایت بیشتر استفاده می‌کنید؟
از اطلاعات کدام بخش سایت بیشتر استفاده می‌کنید؟



مراکز فروش
تهران ، خیابان دکتر بهشتی ، خیابان خالد اسلامبولی(وزرا) ،نبش کوجه دهم، شماره 50
021-88725954
تهران ، خیابان انقلاب، چهارراه وصال شیرازی،روبروی سینما سپیده، پاساژ خبیری
021-66404011
 
e@ecommerce@iup.ir