هم‌زمان با آغاز هفته کتاب، آیین نکوداشت استاد محمدحسن ابریشمی، پژوهشگر برجسته تاریخ کشاورزی و فرهنگ ایران، با حضور جمعی از مسئولان، فرهیختگان و اصحاب علم و فرهنگ برگزار شد.
در این مراسم که با هدف تجلیل از مقام علمی و تلاش‌های بی‌شائبه استاد ابریشمی و رونمایی از کتاب «چهارشنبه‌سوری؛ پژوهشی در منشأ و پیشینه» برپا گردید، دکتر علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور، دکتر طاهری بروجنی، قائم‌مقام مدیرعامل بانک کشاورزی، و جمعی از پیشکسوتان عرصه علم و دانش حضور داشتند.
در این آیین، امیرمسعود شهرام‌نیا، رئیس مرکز نشر دانشگاهی؛ علی طلوعی، پژوهشگر اجتماعی و مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران؛ و ارغوان فرزین معتمد، پژوهشگر اقتصادی و عضو هیئت‌مدیره انجمن توسعه و نوآوری اجتماعی، به بیان دیدگاه‌های خود درباره شخصیت علمی، آثار پژوهشی و جایگاه فرهنگی استاد محمدحسن ابریشمی پرداختند.
دکتر ربیعی: تجلیل از پژوهشگری که عمر خود را صرف شناخت میراث ایران کرده است
در این مراسم، دکتر علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور، با تقدیر از سال‌ها تلاش علمی و پژوهشی استاد محمدحسن ابریشمی، به گستره مطالعات تاریخی و فرهنگی وی اشاره کرد.
وی با یادکرد از پژوهش‌های استاد ابریشمی درباره تاریخ، فرهنگ و میراث مناطق مختلف ایران، از جمله لرستان، بر اهمیت تلاش پژوهشگرانی تأکید کرد که با مطالعه منابع تاریخی و بررسی میراث فرهنگی، در شناخت و معرفی ابعاد کمتر شناخته‌شده تاریخ و تمدن ایران نقش‌آفرینی کرده‌اند.
دکتر شهرام‌نیا: همکاری با استاد ابریشمی از افتخارات مرکز نشر دانشگاهی است
امیرمسعود شهرام‌نیا، رئیس مرکز نشر دانشگاهی، در این مراسم ضمن تبریک آغاز هفته کتاب، از تلاش‌های علمی و فرهنگی استاد محمدحسن ابریشمی تجلیل کرد.
وی با اشاره به دشواری‌ها و آسیب‌هایی که صنعت نشر در سال‌های اخیر با آن روبه‌رو بوده است، تأکید کرد که با وجود این مشکلات، همکاری با اهل قلم و پژوهشگران برجسته، به‌ویژه استاد محمدحسن ابریشمی، از ارزشمندترین دستاوردها و افتخارات مرکز نشر دانشگاهی به شمار می‌رود.
رئیس مرکز نشر دانشگاهی با اشاره به علاقه دیرینه استاد ابریشمی به مطالعه و کتاب، تلاش‌های مستمر وی در عرصه پژوهش و ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی را شایسته تقدیر دانست.
شهرام‌نیا همچنین با یادآوری دیدگاه‌های دکتر علی‌اشرف صادقی درباره جایگاه علمی استاد ابریشمی، به اهمیت منابع تاریخی و پژوهشی گردآوری‌شده و آثار تألیفی وی در شناخت تاریخ کشاورزی، گیاهان و فرهنگ ایران اشاره کرد.
وی با برشمردن شماری از آثار استاد ابریشمی، از جمله کتاب‌های مرتبط با تاریخ پسته، زعفران، رستنی‌ها و پدیده ها نباتی در تاریخ طبری و چهارشنبه‌سوری که توسط مرکز نشر دانشگاهی منتشر شده‌اند، خاطرنشان کرد که آثار این پژوهشگر از منابع ارزشمند در حوزه تاریخ کشاورزی و فرهنگ ایران به شمار می‌روند. وی همچنین به برگزیده شدن کتاب «رستنی‌ها و پدیده های نباتی در تاریخ طبری» اشاره کرد.
رئیس مرکز نشر دانشگاهی یکی از ویژگی‌های برجسته استاد ابریشمی را استمرار فعالیت علمی و به‌روزرسانی آثار پژوهشی دانست و اظهار کرد که برخی از نویسندگان پس از نگارش و انتشار کتاب، اثر خود را در همان صورت اولیه باقی می‌گذارند؛ اما استاد ابریشمی با دقت، پشتکار و پیگیری مستمر، همواره درصدد تکمیل، بازنگری و روزآمدسازی آثار خود است.
وی همچنین به نظم مثال‌زدنی، خوش‌خطی و نثر روان و جذاب استاد ابریشمی اشاره کرد و گفت که نوشته‌های وی در کنار استحکام پژوهشی، از چنان شیوایی و گیرایی برخوردارند که خواننده را به ادامه مطالعه تا پایان کتاب ترغیب می‌کنند.
شهرام‌نیا در پایان، با اشاره به ارتباط صمیمانه و همکاری مستمر استاد ابریشمی با مرکز نشر دانشگاهی، انتشار آثار ارزشمند وی را از افتخارات این مرکز دانست و بر اهمیت حفظ و گسترش چنین همکاری‌هایی تأکید کرد.
فرزین معتمد: استاد ابریشمی میراث زنده فرهنگ و پژوهش ایران است.
در ادامه مراسم، ارغوان فرزین معتمد، پژوهشگر اقتصادی و عضو هیئت‌مدیره انجمن توسعه و نوآوری اجتماعی، ضمن گرامیداشت آغاز هفته کتاب و کتاب‌خوانی، از تجربه آشنایی و افتخار
شاگردی در کنار استاد محمدحسن ابریشمی سخن گفت.
وی این آشنایی را یکی از نقاط عطف زندگی خود توصیف کرد و با اشاره به شخصیت علمی و انسانی استاد ابریشمی، از وی به‌عنوان الگویی از پشتکار، امید، تلاش و تعهد به دانش یاد کرد.
دکتر فرزین معتمد با اشاره به سخنی از لویی پاستور درباره ارزش علم و کوشش علمی، استاد ابریشمی را نمونه‌ای از انسانی دانست که زندگی خود را وقف مطالعه، جست‌وجوی حقیقت و تولید دانش کرده است.
وی همچنین بر نقش کتاب و مطالعه در ایجاد امید، تقویت روحیه و افزایش تاب‌آوری انسان در شرایط دشوار تأکید کرد و انس با کتاب را از ویژگی‌های برجسته زندگی استاد ابریشمی برشمرد.
این پژوهشگر با اشاره به پیوند عمیق آثار استاد ابریشمی با تاریخ کشاورزی ایران، یادآور شد که سابقه فعالیت وی در بانک کشاورزی نیز در شکل‌گیری و گسترش علاقه پژوهشی او به تاریخ محصولات کشاورزی، گیاهان و رستنی‌های ایران مؤثر بوده است.
دکتر طلوعی: آثار استاد ابریشمی زمینه‌ساز پژوهش‌های گسترده‌تر در تاریخ و فرهنگ ایران است
علی طلوعی، پژوهشگر اجتماعی و مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران، نیز در این آیین با قدردانی از تلاش‌های علمی استاد محمدحسن ابریشمی، به جایگاه ویژه وی در پژوهش‌های تاریخی و فرهنگی اشاره کرد.
وی با محور قرار دادن کتاب «چهارشنبه‌سوری؛ پژوهشی در منشأ و پیشینه»، اظهار کرد که شخصیت علمی و گستره آثار استاد ابریشمی ظرفیت آن را دارد که موضوع همایشی تخصصی و گسترده با حضور پژوهشگران حوزه‌های مختلف تاریخ، فرهنگ و میراث ایرانی قرار گیرد.
طلوعی با اشاره به رویکرد ویژه استاد ابریشمی در بازخوانی تاریخ ایران گفت که وی با ورود به موضوعاتی که کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند، توانسته است ابعاد تازه‌ای از تاریخ کشاورزی، محصولات بومی و سنت‌های فرهنگی ایران را بررسی و معرفی کند.
وی افزود که اهمیت این پژوهش‌ها در آن است که با بهره‌گیری از شواهد تاریخی و منابع کمتر بررسی‌شده، پیوند میان زندگی اجتماعی، فعالیت‌های کشاورزی، باورهای فرهنگی و آیین‌های ایرانی را روشن‌تر می‌سازند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران همچنین با اشاره به موضوع سرو کاشمر و جایگاه آن در روایت‌های تاریخی و فرهنگی ایران، بر اهمیت پژوهش درباره پیوند میان دین، اسطوره و تاریخ تأکید کرد.
استاد ابریشمی: ایران را دوست دارم و خود را فدای ایران می‌دانم.
یکی از بخش‌های تأثیرگذار این آیین، سخنان استاد محمدحسن ابریشمی بود که در آن، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان مراسم، از عشق و دلبستگی خود به ایران، اهمیت خرد و دانش و انگیزه‌های چندین دهه فعالیت پژوهشی سخن گفت.
وی با تأکید بر پیوند عمیق زندگی و فعالیت‌های علمی خود با سرزمین ایران، اظهار داشت: «من ایران را دوست دارم و فدای ایرانم.»
این پژوهشگر برجسته با بیان اینکه شناخت تاریخ، فرهنگ و میراث ایران از مهم‌ترین انگیزه‌های او در طول سالیان پژوهش بوده است، بر ضرورت حفظ و انتقال این میراث به نسل‌های آینده تأکید کرد.
استاد ابریشمی در بخش دیگری از سخنان خود، با گرامیداشت یاد استاد حسین ملک، از وی به‌عنوان یکی از مشوقان مهم خود در مسیر مطالعه و پژوهش یاد کرد و نقش تشویق‌ها و حمایت‌های او را در تداوم فعالیت‌های علمی خویش ارج نهاد.
وی همچنین با اشاره به سال‌ها تلاش در زمینه پژوهش و تألیف آثار تاریخی و فرهنگی، ابراز امیدواری کرد که حاصل این کوشش‌ها در حافظه علمی و تاریخی ماندگار شود و گفت: «خودستایی نباشد، اما به خاطر پژوهش‌ها و کتاب‌هایم، نام من در تاریخ دنیا خواهد ماند.»
استاد ابریشمی با بیان این سخنان، بر ارزش پژوهش‌های مستند و ماندگار و اهمیت آثاری تأکید کرد که می‌توانند فراتر از دوران زندگی نویسنده، مورد استفاده پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گیرند.
استاد محمدحسن ابریشمی در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه انتشار آثار جدیدش اشاره کرد و از همکاری بانک کشاورزی و مرکز نشر دانشگاهی برای حمایت از تکمیل و انتشار هفت اثر در دست تألیف خبر داد.
وی با اشاره به اهمیت این همکاری در به ثمر رسیدن پژوهش‌های در حال انجام، ابراز امیدواری کرد که با حمایت بانک کشاورزی و همراهی مرکز نشر دانشگاهی، زمینه تسریع در فرایند آماده‌سازی، تولید و انتشار این آثار فراهم شود.
این پژوهشگر با تأکید بر اهمیت تداوم فعالیت‌های تألیفی و پژوهشی، انتشار این هفت اثر را گامی در مسیر تکمیل مجموعه مطالعات خود درباره تاریخ، فرهنگ و میراث کشاورزی ایران دانست.
رونمایی از «چهارشنبه‌سوری»؛ پژوهشی درباره ریشه‌های یک آیین کهن ایرانی
بخش اصلی این مراسم، رونمایی از کتاب «چهارشنبه‌سوری؛ پژوهشی در منشأ و پیشینه» اثر استاد محمدحسن ابریشمی بود که توسط مرکز نشر دانشگاهی منتشر شده است.
این کتاب در امتداد پژوهش‌های تاریخی و فرهنگی نویسنده، به بررسی خاستگاه، پیشینه و تحولات یکی از شناخته‌شده‌ترین آیین‌های ایرانی می‌پردازد.
استاد ابریشمی در این اثر، با بهره‌گیری از منابع تاریخی، ادبی و فرهنگی، به بازخوانی روایت‌ها و شواهد مرتبط با چهارشنبه‌سوری پرداخته و زمینه‌ای برای شناخت علمی‌تر ریشه‌های تاریخی و فرهنگی این آیین فراهم کرده است.
انتشار این اثر، در کنار دیگر پژوهش‌های نویسنده درباره تاریخ پسته، زعفران و رستنی‌های ایران، نشان‌دهنده تداوم رویکرد پژوهشی وی در بررسی پیوند میان تاریخ، فرهنگ، کشاورزی و زندگی اجتماعی ایرانیان است.
گزارش تصویری
