جامعه ساسانی: ارتشتاران، دبیران، دهقانان

شادروان دکتر احمد تفضلی استاد فقید دانشگاه تهران که یکی از برجسته‌ترین متخصصان و استادان فرهنگ و زبانهای باستانی ایران بود در واپسین ایام زندگی پربارش دربارة طبقات اجتماعات ایران دورة ساسانی در دانشگاه هاروارد سخنرانیهایی ایراد کرد که به اذعان و تصدیق صاحب‌نظران از جامعترین و دقیقترین تحقیقات در این زمینه است.
سه طبقة ارتشتاران، دبیران و منشیان و دهقانان، در کنار روحانیان، طبقات ممتاز تشکیل‌دهندة جامعة ایران در دورة ساسانی بوده‌اند. این کتاب، که فراهم آمدة همان سخنرانیهاست، ضمن بررسی ریشه‌های معنایی و دلایل وجودی، این طبقات را در نظام ساسانی، براساس متون و منابع دستِ اول دینی و تاریخی بازگو و بازکاوی کرده است.
از آنجا که ضعف درونی تشکیلات اداری و نظامی ساسانیان همواره یکی از علل موفقیت سپاه اسلام در حمله به ایران شمرده شده است این کتاب به درک موقعیت واقعی گردانندگان آن شاهنشاهی در آستانة سقوطشان کمک می‌کند.